روانشناسی

سنجش میزان اثربخشی مداخلات آموزش الکترونیک در کاهش فرسودگی شغلی مدیران مدارس دوره متوسطه شهرستان دهلران
دوره 9، شماره 98، مرداد 1405، صفحات 30 - 39
نویسندگان : نسیم آقازاده* 1، فهیمه محتشمی نیا 2
1 - 1 گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ایلام، ایران
2 - 1 گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ایلام، ایران
چکیده :
این پژوهش با هدف سنجش میزان اثربخشی مداخلات آموزش الکترونیک در کاهش فرسودگی شغلی مدیران مدارس انجام شد. پژوهش از نوع کمی و با طرح نیمه‌آزمایشی (پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل) اجرا گردید. جامعه آماری شامل مدیران مدارس در دوره متوسطه شهرستان دهلران بود و نمونه پژوهش به روش نمونه‌گیری در دسترس/هدفمند انتخاب شد؛ در نهایت 60 مدیر در دو گروه آزمایش (30 نفر) و کنترل (30 نفر) قرار گرفتند. مداخله آموزش الکترونیک شامل بسته آموزشی تعاملی مبتنی بر ویدئو، ماژول‌های خودارزیابی و تکالیف کاربردی بود که بر مؤلفه‌های کاهش فرسودگی شغلی از جمله بازتعریف شناختی، تنظیم هیجان، مهارت‌های مقابله، و مدیریت فشار کاری تمرکز داشت. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه فرسودگی شغلی مدیران (بر مبنای ابعاد فرسودگی عاطفی، فرسودگی ادراکی/سایق، و فرسودگی شغلی) بود و روایی صوری و محتوایی آن از طریق نظر متخصصان تأیید شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون t مستقل و تحلیل کوواریانس (ANCOVA) انجام شد. نتایج نشان داد نمره فرسودگی شغلی در گروه آزمایش در پس‌آزمون به‌طور معنادار کمتر از گروه کنترل است (p<0.001) و اثر مداخله قابل توجه بود (اندازه اثر متوسط رو به بالا). همچنین کاهش مشاهده‌شده در ابعاد فرسودگی عاطفی و خستگی ناشی از فشار شغلی پررنگ‌تر بود. در مجموع، یافته‌ها بیانگر آن است که آموزش الکترونیک، هنگامی که طراحی آن مبتنی بر نیازهای واقعی شغلی و تمرین‌های کاربردی باشد، می‌تواند به‌عنوان یک مداخله مؤثر برای کاهش فرسودگی شغلی مدیران مدارس عمل کند. این یافته‌ها با مطالعات مرتبط همسو است و بر ضرورت توسعه برنامه‌های توانمندساز مبتنی بر فناوری برای مدیران در کنار حمایت‌های سازمانی تأکید می‌کند.