روانشناسی

نقش تخیل و هوش در حکمرانی سامانه های پیچیده: چارچوبی مفهومی برای پیوند ذهن و نهاد
دوره و شماره : آماده انتشار
نویسندگان : میثم انوشه* 1، حسین طایفه عرنلو 2
1 - کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی، دانش‌آموخته دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
2 - کارشناسی مدیریت امور فرهنگی، دانش‌آموخته دانشگاه علمی‌کاربردی ارومیه، ارومیه، ایران
چکیده :
حکمرانی سامانه های پیچیده مستلزم تصور گزینه های بدیل، ارزیابی شواهد و تبدیل تصمیم به کنش جمعی پاسخ گو است. هدف این مقاله، تبیین رابطه تخیل، هوش و فرایندهای ذهنی با سازوکارهای نهادی حکمرانی است. پژوهش از نوع مفهومی و نظری ـ تحلیلی است و از تلفیق منابع منتخب در فلسفه تخیل، علوم شناختی، تصمیم گیری، آینده نگاری و حکمرانی استفاده می کند. مفاهیم در سه سطح فرد، سازمان و سامانه مقایسه و در قالب یک چارچوب فرایندی ترکیب شده اند. حاصل تحلیل، پیشنهادی پنج مرحله ای شامل تعریف مسئله، سناریوسازی، داوری، اقدام نهادی و یادگیری بازخوردی است. در این چارچوب، تخیل به تولید امکان ها، هوش به ارزیابی و سازگاری، و فرایندهای ذهنی به تلفیق ادراک، حافظه، هیجان و ارزش ها مربوط اند؛ قواعد و رویه های نهادی نیز شرایط تبدیل این ظرفیت ها به تصمیم جمعی را فراهم می کنند. ذهن، تخیل و هوش سازه هایی مستقل و هم سطح فرض نمی شوند و انتقال از شناخت فردی به عملکرد نهادی، به گردش اطلاعات، توزیع قدرت و پاسخ گویی وابسته است. مقاله، شش گزاره قابل بررسی و شاخص های اولیه ای برای مطالعه این پیوند پیشنهاد می کند. نتیجه نظری آن است که تنوع گزینه ها باید همراه با واقعیت سنجی، مشارکت و امکان اصلاح سیاست بررسی شود. روابط پیشنهادی آزمون تجربی نشده اند و شاخص ها ابزار اعتبارسنجی شده محسوب نمی شوند. سهم مقاله، صورت بندی پیوند سازوکارهای شناختی و نهادی و روشن کردن شرایط و محدودیت های آن در حکمرانی است.