هدف پژوهش حاضر بررسی ارتباط شاخص‌های علوم اعصاب شناختی با عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دارای مشکلات یادگیری بود. با توجه به اینکه مشکلات یادگیری صرفاً به ضعف آموزشی یا کاهش انگیزش تحصیلی محدود نمی‌شوند و در بسیاری از موارد با نارسایی‌هایی در کارکردهای اجرایی، توجه پایدار، حافظه کاری، سرعت پردازش، بازداری شناختی و تنظیم هیجانی همراه‌اند، این پژوهش تلاش کرد نقش این شاخص‌ها را در تبیین تفاوت‌های عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان بررسی کند. روش پژوهش از نوع کمی، توصیفی ـ همبستگی بود. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان دارای مشکلات یادگیری در دوره ابتدایی دوم مدارس منطقه 15 تهران بود که به مراکز اختلالات یادگیری یا خدمات مشاوره آموزشی ارجاع شده بودند. برای سنجش متغیرهای شناختی از آزمون‌های استاندارد مرتبط با حافظه کاری، توجه، بازداری پاسخ و سرعت پردازش، و برای ارزیابی عملکرد تحصیلی از میانگین نمرات دروس اصلی و آزمون پیشرفت تحصیلی استفاده شد. داده‌ها با استفاده از شاخص‌های توصیفی، همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه تحلیل شدند. یافته‌های نمونه‌ای پژوهش نشان داد که حافظه کاری، توجه پایدار و سرعت پردازش رابطه مثبت و معناداری با عملکرد تحصیلی دارند، در حالی که ضعف در بازداری شناختی و نارسایی در تنظیم هیجانی با افت عملکرد تحصیلی همراه است. همچنین نتایج رگرسیون نشان داد که ترکیب شاخص‌های علوم اعصاب شناختی توانایی قابل توجهی در پیش‌بینی عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دارای مشکلات یادگیری دارد. بر اساس نتایج، می‌توان گفت مداخلات آموزشی و توان‌بخشی شناختی که بر بهبود حافظه کاری، توجه، کنترل بازداری و سرعت پردازش متمرکز باشند، می‌توانند نقش مؤثری در ارتقای عملکرد تحصیلی این گروه از دانش‌آموزان ایفا کنند.

علوم اعصاب شناختی مشکلات یادگیری عملکرد تحصیلی حافظه کاری توجه پایدار کارکردهای اجرایی سرعت پردازش