قصه‌گویی یکی از بنیادی‌ترین روش‌های انتقال معنا و مفاهیم در فرآیند تعلیم و تربیت است. قصه به دلیل برخورداری از ساختار روایی، در مقایسه با انتقال مستقیم اطلاعات، اثرگذاری عمیق‌تری بر ذهن کودکان دارد. در نظام آموزشی، قصه‌گویی به‌عنوان ابزاری برای تقویت مهارت‌های زبانی، بیان، حافظه و هوش کلامی شناخته می‌شود. هدف: هدف اصلی این پژوهش، تعیین تأثیر آموزش به شیوه قصه‌گویی بر ارتقای هوش کلامی دانش‌آموزان پایه اول ابتدایی است. با توجه به اهمیت سال‌های نخست تحصیل در شکل‌گیری مهارت‌های زبانی و شناختی، بررسی روش‌های نوین و جذاب آموزشی مانند قصه‌گویی از ضرورت بالایی برخوردار است. روش‌شناسی: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش اجرا، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل می‌باشد. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان پسر پایه اول ابتدایی شهر بجنورد در سال تحصیلی 1398-۱۳۹9 بود. نمونه پژوهش شامل ۴۰ دانش‌آموز بود که به روش تصادفی ساده انتخاب و در دو گروه آزمایش (۲۰ نفر) و کنترل (۲۰ نفر) جایگزین شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، «مقیاس هوش کلامی وکسلر (۱۹۶۷)» بود. گروه آزمایش به مدت یک نیمسال تحت آموزش با شیوه قصه‌گویی قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل آموزش‌های متعارف را دریافت کردند. داده‌های حاصل با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس (ANCOVA) و نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۳ تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج تحلیل داده‌ها نشان داد که آموزش به شیوه قصه‌گویی تأثیر معناداری بر ارتقای هوش کلامی و مؤلفه‌های آن شامل اطلاعات عمومی، محاسبات عددی، تشخیص تشابهات، درک مطلب و دامنه لغات در گروه آزمایش داشته است (P<0/05). میزان اثرگذاری این شیوه بر هوش کلامی کل، ۰/۸۹۰ گزارش شد. نتیجه‌گیری: قصه‌گویی به دلیل ساختار روایی جذاب و درگیرکننده، بستری مناسب برای تقویت توانمندی‌های زبانی و ذهنی کودکان فراهم می‌کند. بر این اساس، به‌کارگیری قصه‌گویی به‌عنوان یک راهبرد آموزشی در کلاس‌های درس مقطع ابتدایی برای توسعه هوش کلامی دانش‌آموزان توصیه می‌شود.

قصه گویی هوش کلامی دانش آموزان پایه اول ابتدایی