موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه مجله پیشرفت های نوین در روانشناسی، علوم تربیتی و آموزش و پرورش 2588-6967 2 13 Stages of spiritual development and God concept in children and adolescents مراحل تحول معنوی و درک مفهوم خدا در کودکان و نوجوانان 7 تا 14 ساله 67 82 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA فرزانه فرزانه معتمدی باقر باقر غباری بناب Conceptualization of God and deity can influence individual’s construction and development personal religiosity. One of the important factors in determining the success in teaching God concept to children is familiarity with the stage of their spiritual development the aim of the current study was determining the relationship between following variables: cognitive development age, sex, socio- economic status of individuals with their conceptualization of God and familiarity with their spiritual development. Current study is an expost factor research. One hundred and sixty elementary and secondary school student (80 males and 80 females) were selected by means of randomized blocking procedure from the south and north districts of Tehran. In the current study the Piagetian method of clinical observation and interview were used (Larson, 1965). In the current study quantitative and qualitative methods were used. In quantitative phase data were gathered and analyzed in regard to the level of cognitive development of the participant’s age, gender, direct and significant association were found among these variables. However socio-economic status of student were not considered as an important factor. In qualitative state data revealed that God concept depends on the level of student’s cognitive development. Educating parents as well as their attitudes in establishment and development of God concept is an important factor. In this study specifically researchers found that children in the process of faith formation go through the four stages: concrete and object related conception (7-8 years old) intermediate stage (9-10 year-old) and abstract thinking stage (above 13 year-olds). Discussion: finding of the current study can be utilized in teaching God-concept of children and adolescents as well as helping individuals to better understand children and adolescent’s judgment. These findings will help teachers and parent to enrich their religious study class, especially with children and adolescent. خدا به‌عنوان یک مفهوم، می‌تواند تحول و شکل‌گیری دین‌داری شخصی افراد را تعیین کند. یکی از شرایط اساسی موفقیت در آموزش مفهوم خدا به کودکان، آشنایی با مراحل تحول معنوی کودک است. هدف پژوهش حاضر بررسی ارتباط تحول شناختی، سن، جنس و وضعیت اقتصادی و اجتماعی کودکان و نوجوانان با برداشت از مفهوم خدا و یافتن مراحل تحول معنوی در آنها است. پژوهش از نوع پس رویدادی و روش نمونه‌گیری از نوع بلوکی تصادفی و حجم نمونه 160 نفر از کودکان و نوجوانان منطقه شمال و جنوب تهران که در مدارس ابتدایی و راهنمایی (80 نفر دختر و 80 نفر پسر) حضور داشتند. در این پژوهش از روش بالینی پیاژه (مصاحبه) و آزمون برداشت از مفهوم خدا لارسن (1965) و آزمون نگهداری ذهنی مقدار و وزن استفاده شده است. یافته‌های پژوهش شامل دو قسمت یافته‌های کمی و کیفی بوده که در یافته‌های کمی تحول شناختی، سن و جنس آزمودنی‌ها با برداشت از مفهوم خدا رابطه مثبت و مستقیمی داشت ولیکن شرایط اقتصادی و اجتماعی در آن مؤثر نبود. در بعد یافته‌های کیفی، آزمودنی‌ها مفهوم خدا را با متغیرهای تحول شناختی درک می‌کنند، آموزش و نگرش والدین در برداشت از مفهوم خدا مؤثر است و یافته مختص این پژوهش آن بود که کودکان در راه شناخت خداوند از چهار مرحله عبور می‌نماید: مرحله عینی (7 الی 8 سالگی)، مرحله بین بینی (9 الی 10 سالگی)، مرحله واقع‌نگری ( 11 الی 12 سالگی )، و مرحله انتزاعی (13 سالگی به بالا). بحث: یافته‌های این پژوهش می‌تواند در بررسی و بازبینی آموزش مفهوم خدا به کودکان مفید واقع شود و ما را در درک بهتر فضای شناختی کودکان یاری دهد. افراد آگاه به مسائل شناختی کودکان و تحول معنوی آنها نه‌تنها برای برداشت‌های انسانگرایانه کودکان از خداوند، دچار نگرانی و واکنش منفی نمی‌شوند، بلکه می‌کوشند با بهره‌گیری از این تصورات، پلی برای رسیدن به اهداف آموزشی و تربیتی خود بسازند و کودک را در غنی‌سازی افکار خداشناسی‌اش یاری دهند. /downloadfilepdf/861119