موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه مجله پیشرفت های نوین در روانشناسی، علوم تربیتی و آموزش و پرورش 2588-6967 9 96 2026 06 17 اثربخشی آموزش فلسفه برای کودکان بر استدلال اخلاقی، خویشتن‌داری و توانایی حل مسئله: مطالعه‌ای نیمه‌آزمایشی در دانش‌آموزان پایه ششم ابتدایی 76 98 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA فاطمه دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مسجد سلیمان، خوزستان، ایران 2026 03 02 زمینه و هدف: در عصر حاضر، نظام‌های آموزشی فراتر از انتقال صرف دانش، به پرورش مهارت‌های شناختی عالی، توانمندی‌های اخلاقی و شایستگی‌های تنظیمی روی آورده‌اند. آموزش فلسفه برای کودکان به‌عنوان یکی از رویکردهای نوآورانه تربیتی، پتانسیل بالایی در ارتقای چندبعدی شایستگی‌های دانش‌آموزان دارد. این پژوهش با هدف تعیین اثربخشی آموزش فلسفه برای کودکان بر استدلال اخلاقی، خویشتن‌داری و توانایی حل مسئله در دانش‌آموزان پسر پایه ششم ابتدایی انجام شد. روش: مطالعه حاضر یک پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان پسر پایه ششم ابتدایی شهرستان مسجدسلیمان در سال تحصیلی 1403-1402 بود. با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای، 40 دانش‌آموز با نمرات یک انحراف معیار پایین‌تر از میانگین انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 20 نفر) جایگزین شدند. ابزارهای اندازه‌گیری شامل پرسشنامه استدلال اخلاقی رست (1973)، پرسشنامه خویشتن‌داری تانجی و بومیستر (2004) و پرسشنامه حل مسئله کسیدی و لانگ (1996) بود. گروه آزمایش 15 جلسه یک‌ساعته آموزش فلسفه برای کودکان بر اساس بسته آموزشی نوروزی و همکاران (1394) را دریافت کرد. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری (مانکووا) صورت گرفت. یافته‌ها: نتایج حاکی از تأثیر معنادار آموزش فلسفه برای کودکان بر تمامی متغیرهای وابسته بود. این مداخله آموزشی سطح استدلال اخلاقی، میزان خویشتن‌داری و توانایی حل مسئله دانش‌آموزان گروه آزمایش را به‌طور معناداری افزایش داد. نتیجه‌گیری: آموزش فلسفه برای کودکان می‌تواند به‌عنوان یک مداخله آموزشی مبتنی بر شواهد برای ارتقای همزمان شایستگی‌های شناختی، اخلاقی و تنظیمی در دوره ابتدایی مورد استفاده قرار گیرد. یافته‌های این پژوهش پیامدهای عملی مهمی برای برنامه‌ریزان آموزشی و معلمان دارد. /downloadfilepdf/18272459