موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه مجله پیشرفت های نوین در روانشناسی، علوم تربیتی و آموزش و پرورش 2588-6967 9 98 2026 05 12 تأثیر بحران‌های خانوادگی و تعارضات زوجی بر سلامت روان فرزندان: تحلیل تحلیلی-مروری بر یافته‌های پژوهشی اخیر در حوزه روانشناسی خانواده 40 47 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA احمدرضا گروه روانشناسی، دانشگاه کردستان، ایران 2025 12 27 هدف: پژوهش حاضر با هدف مرور نظام‌مند و تحلیل یافته‌های پژوهشی اخیر (۲۰۱۵-۲۰۲۶) به بررسی تأثیرات روان‌شناختی بحران‌های خانوادگی و تعارضات زوجی بر سلامت روان فرزندان می‌پردازد. تمرکز اصلی این مقاله بر شناسایی مکانیسم‌های انتقال استرس از سیستم زوجین به فرزندان و تحلیل پیامدهای هیجانی، رفتاری و شناختی این تعارضات بر رشد روان‌شناختی کودکان و نوجوانان است. روش‌شناسی: این مطالعه یک مقاله علمی-مروری با رویکرد تحلیلی است که بر پایه بررسی اسناد، مقالات منتشر شده در پایگاه‌های معتبر علمی و متون نظری در حوزه روان‌شناسی خانواده تدوین شده است. در این مرور، متغیرهای اصلی شامل «بحران‌های خانوادگی»، «تعارضات زوجی» و «شاخص‌های سلامت روان فرزندان» مورد واکاوی قرار گرفته‌اند. یافته‌ها: یافته‌های حاصل از تحلیل ادبیات پژوهشی نشان می‌دهد که تعارضات زوجی مزمن، به عنوان یک استرسور محیطی بنیادین، با فعال‌سازی سیستم پاسخ به استرس در فرزندان، منجر به بروز طیفی از اختلالات از جمله اضطراب جدا شدن، افسردگی، کاهش عزت‌نفس و مشکلات رفتاری (مانند پرخاشگری یا گوشه‌گیری) می‌گردد. همچنین مشخص شد که «سبک‌های دلبستگی» و «تاب‌آوری والدینی» نقش میانجی و تعدیل‌گر تعیین‌کننده‌ای در شدت یا شدت‌یافتگی این آسیب‌ها ایفا می‌کنند. بحران‌های ساختاری خانواده (مانند جدایی یا فروپاشی نظام ارزشی) با شدت بیشتری بر سلامت روان در دوران حساس رشد تاثیرگذار هستند. نتیجه‌گیری: نتایج این مرور تأکید می‌کند که سلامت روان فرزندان به شدت با پایداری و کیفیت تعاملات زوجین گره خورده است. مداخلات روان‌شناختی باید از رویکرد فردمحور به سمت رویکردهای سیستمیک (خانواده‌محور) حرکت کنند تا با بهبود سلامت رابطه زوجین، به پیشگیری از آسیب‌های روانی در نسل‌های آینده کمک نمایند. /downloadfilepdf/15184